سياهش خوب نيست . مزاج : در سوم گرم و تا سوم خشك است . خاصيت : تقريبا هم‌قوت زفت است . اندامان را توانا كند ، خوردنش خون بندآمده در شكم را مىگدازد . آرايش : بر ناخن مالند لكه‌هاى سفيد را بردارد . ورم و جوش : خنازير را مىرساند . زخم و قرحه : بر پوست مالند علاج قوباء است و آماس زخمها را فرونشاند . مفاصل : ضمادش داروى نقرس و خوردنش يا ماليدنش علاج عرق النسا است . سينه : در علاج سرفه ، قرحهء شش ، خون برآوردن ، بيرون راندن چرك و ريم از سينه ، آماس لوزتين و خناق سودمند است . اندامان راننده : سفتى زهدان را نرم كند . آن را بردارند يا دودش را بركشند برآمدگى و درد زهدان را دواست و اگر با آب‌جو حقنه شود علاج ديزانترى است . قليميا الذهب ( جوش كورهء طلا ) : گزينش : بهترش آن است كه طلايى خوشه‌اى و خاكسترىرنگ و تازه است . ورقى آن غليظتر است . مزاج : در سوم معتدل المزاج مايل به خشكى است . خاصيت : قليمياى طلا و شستشو داده‌اش از جوش كورهء نقره لطيف‌تر است و خشكاننده و زداينده است . زخم و قرحه : پليدى زخم را مىروبد . زخم را پرگوشت كند ، گوشت زائد را مىخورد . قرحهء پليد را بهم آرد . چشم : آب را در نخستين مرحله از بين مىبرد . علاج سفيدى در چشم است . ديد را تقويت كند . قليميا الفضه ( جوش كورهء نقره ) : اين جوش كوره را از طلا و نقره و مس و مرغش مىگيرند و آن عبارت از دردى است كه از گداختن معدن بالا آيد يا دودى است كه ته‌نشين شود . و به شكل ورقى درمىآيد . مزاج : تقريبا هم‌مزاج جوش كورهء طلا است و از آن سردتر است . خاصيت : در خشكانيدن و زدودن ملايم و بىآزار است . و بويژه شستشوداده‌اش بهتر است . شستشوداده‌اش در مرهمها وارد است . و اثر خشكانيدن و زدودنش بر بدنهاى معتدل است و بر بدنهاى سخت گوشت اثر ندارد . زخم و قرحه : در علاج گرى و قرحهء وخيم و تر با مرهم مخلوط مىكنند و بر زخم هم مىپاشند . قلقند ( زاج سبز ) : مزاج : تا چهارم گرم و خشك است . خاصيت : خشكاننده ، سفت‌كننده است ، بدن را متراكم كند ، خورنده است . گيرندگى و سوزندگى دارد . زخم و قرحه : داروى ناصور بينى است . سر : خون‌دماغ را قطع كند ، اگر زاج سبز را در آب حل كنند و از اين محلول يك قطره در بينى چكانند تنقيهء سر كند . زاج سبز يكى از داروهاى خوب پالايش گوش است و درد سرد گوش را دوا كند و كرم گوش را مىكشد . اندامان راننده : يك درخمى زاج سبز را با عسل خورند كرم و كرم كدو را از بين مىبرد . زهرها : پادزهر قارچ سمى است . قلقطار ( زاج زرد ) : جالينوس فرمايد : ممكن است زاج سفيد زاج زرد شود . مزاج : در سوم گرم و خشك است . خاصيت : بسيار سوزنده ، خشكاننده ، بندآورندهء خونريزيهاست . سوخته‌اش خشكاننده‌تر و كم‌آزارتر است و بسيار گيرنده و بسيار گرم است . ورم و جوش : زاج زرد و آب كشنيز مخلوط باشند و بر پوست مالند مورچگى و باد سرخ را علاج است . زاج زرد را بر قرحهء پليد و سارى پاشند مفيد است . گوشت زائد